wtorek, 14 stycznia 2014

Wielki Gatsby - Francis Scott Fitzgerald

Tytuł: Wielki Gatsby
Tytuł oryginału: The Great Gatsby
Autor: Francis Scott Fitzgerald
tłumaczenie: Ariadna Demkowska-Bohdziewicz
wydawnictwo: Rebis
data wydania: 7 maja 2013
ISBN: 9788378184140
liczba stron: 200
kategoria: literatura piękna
okładka: miękka


Główne wydarzenia w powieści mają miejsce latem 1922 roku. Nick Carraway, absolwent Yale i weteran I wojny światowej z Midwest - który jest narratorem w książce - podejmuje pracę w Nowym Jorku jako makler. Wynajmuje mały dom na Long Island, zaraz obok olśniewającej posiadłości Jaya Gatsby’ego, tajemniczego milionera, który organizuje ekstrawaganckie przyjęcia, ale sam w nich nigdy nie uczestniczy. Nick odwiedza dom swojej kuzynki, Daisy Fay Buchanan i jej męża, Toma. Tam zostaje przedstawiony Jordan Baker, atrakcyjnej, cynicznej młodej golfistce, z którą nawiązuje gorący romans. To właśnie ona zdradza Nickowi, że Tom ma kochankę, Myrtle Wilson. Nie długo po tym, Nick wyrusza do Nowego Jorku z Tomem i Myrtle do mieszkania, które im służy jako miejsce ich schadzek. W mieszkaniu biorą udział w wulgarnej imprezie. Pewnego dnia Nick wreszcie otrzymuje zaproszenie na jedno ze sławnych przyjęć Gatsby’ego...

"Wielki Gatsby" powieść napisana przez amerykańskiego pisarza Francis Scotta Fitzgeralda w 1925 roku. Przedstawił w niej ludzi zamożnych, mieszkających na Long Island. Historia przede wszystkim skupia się na młodym i tajemniczym milionerze Jayu Gatsbym i jego relacji z piękną Daisy Buchanan. Fitzgerald w powieści poprzez swoich bohaterów bada przyczyny dekadencji, idealizmu. W książce przedstawił również niepokoje społeczne i postawy wobec nadmiaru rzeczy materialnych, tworząc portret człowieka tamtej epoki. Pisarz poprzez swą książkę chciał przestrzec tych, którzy kultywują etos "American Dream".

W książce autor krytykuje społeczeństwo Ameryki lat 20. Czasy znane z bezprecedensowego dobrobytu gospodarczego, rozwoju muzyki jazzowej, kultury, handlu nielegalnym alkoholem i innej działalności przestępczej, są bardzo wiarygodnie przedstawione w powieści Fitzgeralda. Pisarz poszerza wiedzę czytelników o społeczeństwie tamtych lat poprzez umieszczenie ponadczasowej fabuła w historycznym kontekście epoki.

Po ponownym przeczytaniu tej książki, mogę potwierdzić, że jest jedną z najlepszych amerykańskich powieści. Jak tylko otworzyłam książkę przeniosłam się w świat lat 20. Jednak moja reakcja obecna jest odrobinę inna niż wtedy, gdy po raz pierwszy ją czytałam. Pamiętam, że wtedy miałam nadzieję, że miłosna historia Daisy i Gatsby'ego ostatecznie będzie miała szczęśliwe zakończenie. Francis Scott Fitzgerald stworzył postać tragiczną, która jest tematem opowieści - to tytułowy Gatsby. Jay to charyzmatyczny sąsiad Nick, którego otacza wiele tajemnic. Okres "Jazz Age" jest znany z imprez w ogromnych rezydencjach. Ale żadne z przyjęć nie dorównywało przepychowi uroczystości w rezydencji Gatsby'ego. To lato spowodowało, że Nick poznał znaczenie słów: materializm, cudzołóstwo i morderstwa. To co przyciąga czytelnika do książki to tajemnice Jaya. Krąży również wiele plotek i opowieści o tym, jak zdobył swój majątek. Ważne jest również to, że wiele osób będzie inaczej interpretować fabułę książki. Jedni przyjmą, że to opowieść o Nicku Carrawayu, sąsiedzie i przyjacielu Gatsby'ego, który pragnie się dowiedzieć kim jest naprawdę Gatsby i dlaczego jest on tak tajemniczy. Inni pomyślą, że fabułą jest opis przyjaźni pomiędzy Carrwayem a Gatsbym, i lata, które razem spędzają, pełnego miłości, nienawiści i tajemnic. Ci, którzy doświadczyli bólu złamanego serca na pewno utożsamią się z emocjami wyrażanymi w tej książce. Dlatego uważam, że Francis Scott Fitzgerald stworzył portal czasowy do 1920 roku poprzez to literackie arcydzieło. Czytelnik ma szansę uciec od swoich własnych problemów i zapuścić się w świat tak inny niż jego własny. Jay Gatsby to najlepsza postać jaką stworzył F. Scott Fitzgeralda. Praca ta również przedstawia lepsze wykorzystanie dialogów przez autora, które są nieco słabe w jego poprzednich powieściach. Koniec był bardzo nagły i szokujący. Naprawdę skłania do refleksji. Ogólnie jednak można interpretować książkę jako wartą przeczytania, a każda jej strona wciąga coraz bardziej. Niestety niektóre elementy nie mają dla mnie sensu, ale myślę, że to tylko dlatego, że akcja jest osadzona w innych czasach. Mam tu na myśli sytuację gdy Tom rozmawia ze swoją kochanką przez telefon i Daisy o tym wie. Zastanawiałam się dlaczego nic z tym nie zrobi? Może w tamtych czasach kobiecie nie wypadało ingerować w sprawy męża ? A może zwyczajnie już nie zależało jej na relacji z Tomem?.

Inspiracją dla tej książki były wizyty autora na północnym brzegu Long Island i jego doświadczenie w imprezach w jednej z rezydencji. Obecnie istnieje kilka teorii, co do tego która posiadłość była inspiracją dla tej książki. Jedną z możliwości jest Gold Coast Mansion gdzie Fitzgerald mógł uczestniczyć w imprezach. Wiele wydarzeń z młodości Fitzgeralda jest odzwierciedlonych w "Wielkim Gatsbym". Fitzgerald był młodym mężczyzną z Minnesoty i jak Nick uczył się w szkole Ivy League (w przypadku Nicka Yale). Fitzgerald jest również podobny do Jaya Gatsby'ego. Pisarz został podporucznikiem. Podczas służby poznał i zakochał się w 17-latce - pięknej Zeldzie Sayre. Dziewczyna w końcu zgodziła się go poślubić, ale jej przytłaczające pragnienie bogactwa, zabawy i wypoczynku doprowadziły do opóźnienia ich ślubu aż do momentu aż Scott będzie mógł udowodnić jej swój sukces. Jak Nick w "Wielkim Gatsbym", Fitzgerald kochał ten nowy, uwodzicielski i ekscytujący styl życia, podobnie jak Gatsby bardzo wysoko cenił zamożnych ludzi. W wielu aspektach Wielki Gatsby stanowi próbę skonfrontowania sprzecznych uczuć autora co do "Jazz Age". Jak Gatsby, Fitzgerald był wiedziony przez miłość do kobiety, która symbolizowała wszystko czego pragnął, nawet gdy ona doprowadziła go do tego czym gardził.

Rozpoczął przygotowania do napisania powieści w 1923 roku. Pierwszy projekt ukończył dopiero po przeprowadzce na Riwierę Francuską w 1924 roku. Po raz pierwszy opublikowana przez Scribner w kwietniu 1925 r. otrzymała mieszane recenzje. W pierwszym roku książka sprzedała się tylko w 20000 egzemplarzy. Fitzgerald zmarł w 1940 roku, myśląc że jego powieść zostanie zapomniana. Jednak już po II wojny światowej powieść stała się częścią szkolnych programów nauczania w USA na kilka następnych dziesięcioleci. Książka nadal pozostaje popularna. Doczekała się licznych adaptacji. Wielki Gatsby jest powszechnie uważany za klasykę literatury i pretenduje do tytułu "Great American Novel". Książka konsekwentnie plasuje się wśród największych dzieł literatury amerykańskiej.

5 komentarzy :

  1. Od jakiegoś czasu zbieram się żeby przeczytać tą książkę ale ciągle brak mi czasu.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja też przymierzałam się od wielu lat. Jak miałam naście moja pierwsza próba legła w gruzach po pierwszych 20 stronach... Tym razem nie poddałam się i nie żałuję :) Pozdrawiam

      Usuń
  2. Czytałam kiedyś tę pozycję:)
    Obecnie mam ochotę obejrzeć film:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja jeszcze filmu nie widziałam, też zamierzam niedługo obejrzeć. Czytałam wiele pozytywnych recenzji na jego temat :)

      Usuń
  3. Czytałam i oglądałam. Chętnie bym ją sobie odświeżyła.

    OdpowiedzUsuń